31. Geleneksel Kemah Köyleri Dostluk Turnuvası ve 12. Kemah Sultan Melik, Tarih, Kültür ve Spor Şenlikleri’ni daha geride bıraktık. Her şenliğin ardından olumlu ya da olumsuz şeyler söylemek mümkün, ama bu işlerin kolay olmadığını da bilmek gerekir.
          Tabi yaşanan güzellikler kadar, eksiklikleri de bilmek gerekir. Bu her şeyden önce bir sonraki şenliklere ışık tutması adına kesinlikle yarar sağlayacaktır.
          Bu yıl ki Kemah Şenlikleri, diğer şenliklere oranla büyük eksik ve programsızlık içinde geçti. Bir kere sabah 09.00’da yapılması gereken açılış, nerdeyse öğlene yakın başladı. Sebebi ne diye sorduğumuzda ise Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın Erzincan’dan Kemah’a geç gelmesi gösterildi. Bu kesinlikle yanlış bir uygulama idi. Şenlik, kimin ne zaman geleceğine göre değil, nasıl planlandıysa öyle uygulanması gerekir.
          Bugüne kadar Kemah’ta günün anlam ve önemini belirten konuşmalar yapıldıktan sonra, bir doğa harikası olan Kemah Soğuk Sular’a geçilerek başta ata sporumuz güreş müsabakaları yapılırken, diğer taraftan ise hemşehrilerimiz gönüllerince piknik yaparken, davul zurna eşliğinde ise akşama dek halaylar çekerek eğleniyorlardı. Bu maalesef Kemah merkezde olunca haliyle de sıcaktan olacak ki, gündüz programı yeteri kadar ilgi görmedi.
          Akşam eğlenceleri rutin şekilde devam ederken, uygulamaya konulan ses yarışması ise tam anlamıyla evlere şenlikti. Çocuklar ellerinden geldiğince, dahası seslerinin yettiğince türküler söylemeye çalışırken, halkın arasında oturan ve kimin jüri olduğu belli bile olmayan, ancak değerlendirme yapması için mikrofon uzatıldı.
          Kardeşim bir programı sen uygulamaya koyuyorsan, bunu da adam gibi yapmak zorundasın. Kimin kazanıp kazanmadığı hiç önemli değil, bana göre herkes bir şeyler söyledi, ya da söylemeye çalıştı. Ama sen hem bir yarışma yapacaksın, hem de kural koymayacaksın. Kimi türkünün sözlerini unuttu, kimi kağıttan, kimi eline yazdığı türkü sözlerini sahnede okudu. Ama jüriye bakarsan söyleyene de söyleyemeyene de bol keseden puan dağıttı.  
        “7’DEN, 77’YE PROJE ve FİKİR YARIŞMASI”
          Evet, gelelim Kemah Kaymakamlığı ile İstanbul Kemahlılar Derneği’nin organize ettiği “7’den, 77’ye Proje ve Fikir Yarışması”na vallahi buda sonuçlanmış. Dahası sonuçlarını sahnede ödül kazananların hediyeleri verilirken gördük. Ama projelerinin ne içeriğini, nede uygulanır türden olup olmadığını maalesef öğrenemedik.
          Yarışma öncesi jüride bilim adamlarının da yer alacağını da öğrenince, bir projede ben hazırlayayım istedim. Hani yapılan çalışmanın hakkının teslim edileceği bir ortam, hem de Kemah’ın geleceğini tayin edecek bir proje olsun istedim. Yaklaşık 15 yıldır yaptığım araştırmaların neticesini de göz önüne alarak hazırladığım projenin sırf yazımı 15 günümü aldı. Toplamda 100 sayfa.    
          Ama gördük ki jüride ne bilim adamı, ne dernek yöneticisi ve nede bu işten anlayan yok. Yok diyorum çünkü olsa idi Kemah bugünkü durumundan çok daha ileri de olmaz mıydı?
Kısacası, ahbap çavuş ilişkileri içinde değerlendirilen bir proje yarışması. Haliyle bu yarışmada bana göre tam anlamıyla bir fiyasko ile sonuçlanmış oldu. Tabi aksini iddia eden olursa bunu sonuna kadar tartışırız.
          Ha kesinlikle bu eleştiriyi benim projemin dereceye girip girmemesi ile yakından uzaktan bir alakası olduğunu düşünmeyin. Ama en azından üstünde ceviz yazan ve de uygulanabilirliği olan bir projenin hiç değilse ilk üçte yer almasını bekliyordum. Halen de bu konunun Kemah için en büyük proje olduğunu düşünüyorum ve de sonuna kadar da savunacağım. Hatta savunmakla kalmayıp ömrümün sonuna kadar da ceviz dikimi konusunda mücadele edeceğim.
          Kaldı ki, Kemah’a giderken Düzce’de ceviz fidanı yetiştiren bir dostumun yanına uğradığımda TEMA Vakfı’nın kurucularından olan Amasya Milletvekili ve Adalet Komisyonu Başkanı Av. Ahmet İyimaya ile karşılaştık. Söz konusu cevize gelince gözleri ışıl ışıl oldu ve şunları söyledi:
          “Şayet Türkiye’nin dört bir yanında yetişebilen ceviz ağacı yetiştiriciliğine yeteri kadar önem versek, bugün ülkemizin tüm ihtiyaçlarını karşılayacak önemli bir kaynağımız olur.”
          Öğrendiğime göre tarımla ve hayvancılıkla ilgili projeleri Kemah Tarım İlçe Müdürlüğü’ndeki elemanlar incelemişler. Oysa ben ceviz konusunda bilgi almak için gittiğimde, ceviz yetiştiriciliği bilen bir eleman bulamamıştım. Hem bilen olsaydı, Kemah’ta bugün atıl durumda olan binlerce hektar arazi ceviz ağaçları ile yemyeşil yüzümüze gülümsemez miydi?
          Dahası ceviz projesiyle mansiyon alan bir proje ile benim yaptığım proje arasındaki farkı da merak edip Kemah Kaymakamı Eyüp Çalışır’a sordum. Kaymakam Çalışır, benim projem de alıntı olduğunu söyledi. Şimdi tek sayfa yazılan projeler dereceye girerken, ben toplamda 100, özet olarak verdiğim projeyi ise 16 sayfa ile sınırlandırmıştım. Şayet cevizin bakımı, sulaması ve hasadı konusunda yazdıklarım alıntı ise o zaman söyleyecek bir sözüm yok.
          Çünkü bilgi evrenseldir ve de kimsenin babasının malı da değildir. Hem hazırladığım Kemah Cevizi Projesi’nde okuduğum kitap ya da internetten aldığım bilgilerin ne önemi var ki? Ben Kemah bazında cevizin nerde ve nasıl yetiştirileceğini, tüm ayrıntılarını belirten bir proje yapmıştım.
          Evet, mansiyon alan ceviz projesine gelecek olursak, kaldı ki bu projenin ilk üçte yer almasını isteyen biri olarak, benim proje ile o projenin arasındaki farkı ise yine Kaymakam Çalışır’ın bana aktardığı bilgilerden öğreniyorum. Cevizin tohumundan, kademe kademe büyümesine kadar resimlendiğini söyledi. Ya kardeşim Allah aşkına siz projemi değerlendiriyorsunuz, yoksa cevizin yetişme aşamasının fotoğraflarına mı bakıyorsunuz.
          Öyle olsa idi Kemah’ın tüm köylerini gezmiş, görmüş ve hangi köyün neresinde ceviz yetişebileceğini araştırmış, cevizin dikiminden, bakımına, sulamasından, zararlılarına, erken ve geç don olaylarına olan hassasiyetinde ki yerin önemine, hatta hasadına kadar görüntülemiş biriyim.
          Asırlara meydan okuyan yaşlı ceviz ağaçlarının hem de gurbetçilik yüzünden terk edilmiş köylerde tüm bakım olanaklarından yoksun kalmasına rağmen nasıl oluş da bunca yıl bugüne kadar direndiğini, yetiştiği ortamları yıllarca gözlemlemiş biri olarak size değil cevizin büyüme aşamasını, belgeselini bile sunardım.
          Şu bir gerçek ki Tarım Bakanlığı’nın tüm çabasına rağmen, tarım ilçe müdürlüklerinin verimli çalıştıklarına inanmıyorum. Çünkü ancak vatandaştan gelen talepleri değerlendiriyorlar. Nerde ne yetişir konusunda hiç ama hiç ne araştırmaları, nede bir önerilerini ne gördüm, nede işittim.
          Kaldı ki ben başından beri tarım ilçe müdürlüklerinde çalışan elemanların niye kravat taktıklarını da anlamış değilim. Çoğu köyde karşılaştığımız elemanların üstünde tulum olması gerekirken, krem tuvalet giyinmiş veteriner ve tarım teknisyenlerini gördüm. Bir keresinde hasta ineğe bakmaya gelen elemanlara da şakayla karışık, “Ya kardeşim ne güzel giyinmişsiniz. İyi de, bu inek sizi karşısında görünce beni de devlet memuru yapmaya mı geldiniz, demez mi?” demiştim. Hani özelde günde 30 kilo süt veren ineğin, devlet çiftliğine alınmasından sonra verimini yarı yarıya düşürdüğündeki hikaye misali.
          Bu konuyu defalarca rahmetli Vali Recep Yazıcıoğlu’na da açmıştım. Her seferinde bana deve hikayesi ni anlatmıştı. Neremiz doğru ki diye.

Şimdi ister istemez şu soruyu sormak istiyorum. Dereceye giren hangi proje Kemah şartlarında uygulanabilir. Bilen varsa beri gelsin, bilmiyorlarsa geri dursunlar.